Гале НОВЕНЦ — народной артистке, лауреату Государственной премии, специального приза жюри Международного кинофестиваля в Венеции и многих других наград и призов — уготована жизнь в вечности. Потому что пока армяне смотрят кино, они будут плакать и смеяться вместе с Сирануш, героиней культового фильма Альберта Мкртчяна “Танго нашего детства”. Они будут сочувствовать и искать сочувствия в этих полных палитры невероятных эмоций бездонных глазах, в этом лице — очень близком, родном и понятном. В лице Гали Новенц. Формула искусства ее уникальна, как и ее лицо — живое, нежное, очень правдивое. Весь ее облик и прежде всего взгляд придавали сыгранным ею ролям благородство, блеск и небывалую, прямо-таки пугающую художественную правду. Она была мастером безмолвного диалога. Никто не умел, как это умела она, прямо смотреть в глаза партнеру — и зрителю. Часто крупный план придает актрисам облик загадочный и “кинематографичный”. Человеческий диалог с ними не возникает:

• Առաջադրանքների քննարկում, ստուգում
• Կազմի՛ր նախադասություններ հետևյալ կաղապարով՝

1. Ածական, գոյական, բայ

Կարմիր մեքենան  սլանում էր։

1. Բայ, ածական, գոյական

Սիրում եմ երկնագույն երկինքը։

1. Ածական, գոյական, բայ, բայ, գոյական

Հումորաին գիրք էր կարդում, ժպտալով  Արմենը։

1. Ածական, գոյական, ածական գոյական, բայ

Մեծ եղբայրը և փոքրիկ քույրիկը պարում էին։

1. Բայ, գոյական, ածական, գոյական։

Պառտկած էր մարդը վիրավոր մարմնով։

• Հարցում արտահայտող բառերի փոխարեն համապատասխան բառեր կամ բառակապակցություններ գրելով նախադասություննե՛ր ստացիր:

1. Ո՞վ ու՞ր գնաց, ի՞նչ արեց:

Լիլիթը խանութ գնաց և գնումներ կատարեց։

1. Ի՞նչը ի՞նչ եղավ ի՞նչու:

Ամպերը ցրվեցին որ արևը դուրս գա։

1. Ովքե՞ր ի՞նչ են անում, որտե՞ղ:

Շները վազում էն   փողոցում։

1. Ինչպիսի ինչե՞րը ի՞նչ են լինում:

Երկնագույն մանուշակները բացում են։

 

Լրացուցիչ աշխատանք՝ ըստ նախասիրության

• Ստեղծագործական

Մենք բոլորս խաղում ենք

Մեր ողջ կյանքի դերը,

իսկ տվել է մեզ այդ դերը Աստված։

 

 

Պետք է  ժամանակ առ ժամանակ  հիշել մանկությունը։

Հիշել այն ժամանակները երբ քո դեմքին   կար ուրախություն ,

որպեսզի  չխեղտվել տխրության մեջ։

• Թարգամանական
• Վերլուծական
• Այլ

1.Լուծե՛ք հավասարումը․

2(7x — 4) = 0

14x-8=0

14x=8+0

14x=8

x=8/14

12-x +5= 7-18x

18x-x=7-17

17x=-10

x=-10/17

15 — 3x = 0

-3x=0-15

-3x=-15

x=5

x +2x + 3 = 7

3x=7-3

3x=4

x=4/3

4(x – 2) = x

4x-8=x

5(x – 3) = 2x + 1
5x – 15 = 2x + 1
5x – 2x = 15 + 1
3x = 16
x = 16 : 3
x = 16/3

7x – 3 + x = 4x – 9 + 5x
7x + x – 4x – 5x = -9 + 3
-1x = -6
x = -6 : (-1)
x = 6

2. Մտապահել են մի թիվ, բազմապատկել են այն 4-ով և ստացել 52։ Մտապահված թիվը նշանակեք x-ով, կազմեք հավասարում և լուծեք այն։
   4x = 52
   x = 52 : 4
   x = 13
3. Մտապահել են մի թիվ, ավելացրել են 8 և ստացել 33։ Մտապահված թիվը նշանակեք x-ով, կազմեք հավասարում և լուծեք այն։
   x + 8 = 33
   x = 33 – 8
   x= 25
4. Դահուկավազքի մրցումներին մասնակցում էին 53 մարզիկ։ Աղջիկները 17-ով քիչ էին տղաներից։ Քանի՞ աղջիկ և քանի՞ տղա էին մասնակցում մրցումներին։
   տղաներ – x
   աղջիկներ – x – 17
   x + x – 17 = 53
   2x = 53 + 17
   2x = 70
   x = 35
   18 = աղջիկներ
   2-րդ տարբերակի լուծում
   աղջիկներ – x
   տղաներ – x + 17
   x + x + 17 = 53
   2x = 53 – 17
   2x = 36
   x = 36 : 2
   x = 18
   35 = տղաներ
   
5. Երկու շրջանագծերի շառավիղները 3 սմ և 6 սմ են, իսկ նրանց կետերի ամենամեծ հեռավորությունը հավասար է 20 սմ-ի։ Գտե՛ք շրջանագծերի կենտրոնների հեռավորությունը։
   3 + 3 = 6
   6 + 6 = 12
   20 – 3 – 6 = 11
   Պատ․ 11սմ։
6. Երկու մեծ և երեք փոքր կայանատեղերում տեղավորվում է ընդամենը 33 մեքենա, իսկ հինգ փոքր և երկու մեծ կայանատեղերում տեղավորվում է ընդամենը 43 մեքենա։ Քանի՞ մեքենա է տեղավորվում յուրաքանչյուր կայանատեղում։
   43 – 33 = 10
   5 – 3 = 2
   10 : 2 = 5
   5 x 3 = 15
   33 – 15 = 18
   18 : 2 = 9
   Պատ․ փոքր կայանատեղում 5 մեքենա, մեծ կայանատեղում 9 մեքենա:
    

   7.Դասագրքից 971վարժ․ էջ 172
   

Առաջադրանքերի ստուգում, քննարկում:
Բանավոր ներկայացրու՛ և վերլուծի՛ր Վիլյամ Սարոյանի «Հյուսնի պատմությունը»:
Կատարի՛ր գործնական քերականության 9,10,11 առաջադրանքները:

9.Ընդգծված բառակապակցություններն ածանցավոր բառերով փոխարինի´ր:

 

 

Անպոչ այսպիսի կենդանի չէի տեսել:

Իբրև հայր՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Չգիտեի, որ այդքան հզոր հսկա ես:

Կինը վեր կացավ թոնրի մոտից, խմորից ձեռքերով մի քանի հաց փաթաթեց ու տվեց ճամփորդին:

Թշնամորեն եք խոսում:

Այդտեղ որսորդները երկոտանի զարմանալի կեն­դանի են տեսել:

Եղբայրաբար օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը մի քիչ երկար էր, գույնն էլ՝ դեղնավուն:

Մտերմաբար՝ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Կապտավուն աչքեր ուներ:

10. Գոհար, մանուկ, հասմիկ, վահան գոյականները նախադասություններում գործածիր այնպես, որ մի դեպքում հանդես գան որպես հատուկ անուն, մյուս դեպքում՝ հասարակ անուն:

Գոհարը խաղում  էր տանը։

գոհարը(քար) ընկավ և ջարթվեց։

Մանուկը լաց էր լինում։

Մանուկը(անուն) պարում էր նրա կնոջ հետ։

Վահանը  ստացել էր գնդակ։

Վահանով պաշտպանվում էին զինվորները։

հասմիկը նոր երգ էր գրում։

ես հասմիկին(ծաղիկ) ջրում էի։

11. Լող, պար, խանութ, գյուղ, այգի, հաց, կոշիկ, դեղ գոյականներից կազմիր անձ ցույց տվող գոյականներ, օրինակ՝ լող-լողորդ:

Պար — պարող

Խանութ — խանութպան

Գյյուղ — գյուղացի

Այգի — այգեպան

Հաց — հացեպան

Կոշիկ — կոշկակար

Դեղ — դեղատուն

1. Звучала мелодия старинного вальса. Путники отдыхали в тени старого дуба. Экскурсанты любовались величием древнего памятника. (Древний,старинный,старый.)
2. Мы шли на лыжах по твёрдой насту4. Больной лежал на жестком матрасе. Дятел долбил дерево крепким клювом. (Крепкий,Жесткий,твёрдый)
3. С моря дул влажный ветер.Из сырого песка дети строили башню. Мокрое  полено не горело.(Мокрый,сырой,влажный)

 

1. Բացատրեք <<հայրենիք>> հասկացությունը:

Հայրենիքը այն վայրն է որը ունի նրա պետական լեզուն և հայաստնաը ունի կրոն։

2․ Որո՞նք են Մեծ Հայքի 15 նահանգները

1-Բարձր Հայք (9 գաւառ)

2-Ծոփք կամ Չորրորդ Հայք (8 գաւառ)

3-Աղձնիք (11 գաւառ)

4-Տուրուբերան (17 գաւառ)

5-Կորճայք (11 գաւառ)

6-Մոկք (8 գաւառ)

7-Պարսկահայք (9 գաւառ)

8-Վասպուրական 35  գաւառ)բվ

9-Սիւնիք (12 գաւառ)

10-Արցախ 12 գաւառ)

11-Փայտակարան (10 գաւառ)

12-Ուտիք (8 գաւառ)

13-Գուգարք (9 գաւառ)

14-Տայք (8 գաւառ)

15-Այրարատ (22 գաւառ)

3․ Որքա՞ն են Մեծ և Փոքր Հայքերի տարածքները

եղել է 311 հազար․ քառակուսի․ կմ է, իսկ Փոքր Հայքի տարածքը եղել է 80 հազ․ քառ․ կմ է։

4․ Ինչպե՞ս է Վանա լճի նախկին անվանումը

Վանա լճի նախկին անվանումը եղել է Նաիրի երկրի ծով։

5․ Ո՞րն է հայերի հայրենիքը

Հայաստան է

6․ Ե՞րբ է սկզբնավորվել քարի դարը և ի՞նչ փուլերի է բաժանվում

Քարի դարը սկսվել է մարդկության ձևավորման ժամանակներից և տևել է մինչև մ․թ․ա 6-րդ հազարամյակը։ Այն բաժանվում է հին քարե դարի, միջին քարե դարին և նոր քարե դարին։

7․ Ինչո՞վ է հայտնի Ախթամար կղզին

Ախթամար կղզին հայտնի է Սուրբ Խաչ եկեղեցով։

8․ Ինչո՞ւ է Հայաստանի տարածքը կոչվում լեռնային երկիր

Հայաստանը կոչվում է լեռնային երկիր , որովհետև Հայկական լեռնաշխարհում կան բազմաթիվ բարձր լեռնաշղթաներ, և Հայաստանի տարածքը հարևան երկրների համեմատ բարձր է։

9․ Ինչպե՞ս են օտարները կոչել Հայաստանը

Արմենիա, Ուրարտու, հարևան վրացիները՝ Սոմխեթի։

10․ Ո՞րն է Վանի թագավորության նշանակությունը Հայաստանի պատմության մեջ

Վանի թագավորության նշանակությունը Հայաստանի պատմության մեջ այն է, որ դա եղել է համահայկական առաջին թագավորությունը։

11․ Որոնք են Հայկական լեռնաշխարհի սահմանները։

Հայկական լեռնաշխարհի սահմանները հարավում հասնում են Հայկական Տավրոսի, հյուսիս արևմուտքում՝ Պոնտոսի լեռներին, հյուսիսում՝ Կուր գետն է, արևելքում՝ Կասպից ծովը և Ուրմիա լիճը, արևմուտքում՝ Փոքրասիական սարահարթը։

12․ Որտե՞ղ է գտնվել Կիլիկյան Հայաստանը։

 

13․ Որո՞նք են հին քարի դարի կարևոր կայանները

Հին քարի դարի կարևոր հուշարձան է Շանիդարը, որը Կորդվաց աշխարհի տարածքում է։Այն երկրագնդի վաղ հողագործական և վաղ անասնապահական առաջին հնավայրերից է։

14․ Ո՞վ թալանեց Արդինի-Մուսասիր գլխավոր տաճարը

15․ Ի՞նչ է Միջնաշխարհը

Հայկական Լեռնաշխարհի կետնրոնական մասը կոչվում է Միջնաշխարհ։

16․ Ի՞նչ գիտեք Թեյշեբային քաղաքի մասին

17․ Ո՞րն է Հայկական բարձրավանդակի ամենաբարձր լեռը և որքա՞ն է բարձրությունը

Հայկական բաւձրավանդակի ամենաբարձր լեռը Արարատն է, նրա բարձրությունն է 5165 մետր։

18․ Ո՞վ է Արատտայի հովանավոր աստվածը։

19․ Հյուսիսից արշավող ո՞ր ցեղերի դեմ է պայքարել Վանի թագավորությունը։

Վանի թագավորությունը պայքարել է հյուսիսից արշավող սկյութական ցեղերի դեմ։

20․ Ո՞ր լեզվաընտանիքին են պատկանում հայերը

Հայոց լեզուն պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքին։

21․ Ո՞վ է Ռուսա 3-ի հայրը։

Ռուսա 3-ի հայրը Ռուսա 2-ն է։

22․ Ի՞նչ է «Ոսկե եռանյունին»

 

23․ Ո՞վ է կառուցել «Շամիրամի ջրանցքը»։

24․ Ինչո՞ւ է Արարատը համարվում սրբազան լեռ։

Արարատը համարվում է սրբազան լեռ, որովհետև ըստ Աստվածաշնչի այդ լեռան գագաթին է  իջել Նոյան տապանը ջրհեղեցից հետո։

25․ Ո՞ր թվականներին է գահակալել Արգիշտի 1-ը։

26․ Մեծ Հայքի ո՞ր նահանգներն է իր մեջ ընդգրկում ներկային ՀՀ տարածքը։

Հիմիկվա ՀՀ տարածքը ամբողջությամբ չի ընդգրկում Մեծ Հայքի պատմական նահագներից որևէ մեկի տարածքը, մասամբ ընդգրկում է Այրարատի, Սյունիքի, Գուգարքի և Ուտիքի տարածքները

27․ Ե՞րբ է հայտնագործվել կրակը

Կրակը հայտնագործվել է Հին քարի դարում։

28․ Ո՞րն է ՀՀ ամենաբարձր գագաթը և որքա՞ն է բարձրությունը։

ՀՀ ամենաբարձր գագաթը Արագածն է, բարձրությունը 4090 մ է։

29․ Ո՞ր արքան ստեղծեց տեղական սեպագիրը։

30․ Ո՞րն է Հայկական լեռնաշխարհի առաջին պետությունը։

Հայկական լեռնաշխարհի առաջին համահայկական պետությունը Վանի թագավորությունն է, որը ստեղծվել է Ք․ա առաջին հազարամյակում։

31․ Ո՞ր երկրի մասին է ասվում՝ ընդարձակ, հպատակություն չճանաչող երկիր

32․ Ո՞րն է Հայկական լեռնաշխարհի գործող հրաբխային գագաթը

33․ Ո՞վ է հաջորդել Իշպուինիին

34․ Որո՞նք են Հայկական լեռնաշխարհի երեք խոշոր լճերը

Հայկական լեռնաշխարհի երեք խոշոր լճերն են Վանա լիճը, Գեղամա լիճն ու Ուրմիոն։

35․ Ի՞նչ է Շանիդարը

Շանիդարը հին քարի դարի կարևոր հուշարձան է , որը Կորդվաց աշխարհի տարածքում է։Այն երկրագնդի վաղ հողագործական և վաղ անասնապահական առաջին հնավայրերից է։

36․ Ո՞րն է Սևանա լճի նախկին անվանումը։

Գեղամա լիճ  կամ Գեղարքունյաց ծով

37․ Ո՞վ է Ուրարտուի առաջին արքան

38․ Ո՞վ է հիմնադրել Էրեբունի մայրաքաղաքը։ 

Էրեբունի մայրաքաղաքը հիմնադրել է Ուրարտուի արքա Արգիշտի առաջինը։

39․ Ասորեստանի ո՞ր արքան Ք․ա․ 833թ․ պարտվեց հայկական զորքերին

40․ Ո՞րն է Բրոնզե դարի կարևոր նվաճումը։

41․ Ո՞ւմ օրոք է Վանի թագավորությունն ունեցել տարածքային ամենամեծ աճը։

42․ Ո՞րն է Ուրմիա լճի նախկին անվանումը։

Ուրմիա լճի նախկին անվանումը Կապուտան ծով է։

43․ Որո՞նք են Հայկական լեռնախշարհի խոշոր գետերը։

Հայկական լեռնախշարհի խոշոր գետերն են Եփրատը, Տիգրիսը, Արաքսը, Ճորոխը և Կուրը

44․ Ո՞րն է հայոց մայր գետը։

Հայոց մայր գետը Արաքսն է։   որը կոչվում է նաև Երասխ, այն ամբողջությամբ հոսում է Հայաստանի տարածքով:

45․ Ո՞վ է հաջորդել Սարդուրի 1-ին

Սարդուրի 1-ին հաջորդել է Սարդուրի 2-ին

46․ Ո՞ր թվականին է գահակալել Մենուա արքան

47․ Ո՞վ է հիմնադրել Տուշպա մայրաքաղաքը

48․ Ո՞ր գետում և ո՞ր արքայի օրոք հայ ժողովուրդը մկրտվեց քրիստոնյա

 

49․ Որո՞նք են Հայկական լեռնաշխարհի նշանավոր դաշտերը

Հայկական լեռնաշխարհի նշանավոր դաշտերն են Մշո, Կարնո, Ալաշկերտի դաշտերը։

50․ Ո՞ր է Խալդի աստծո պաշտամունքի գլխավոր կենտրոնը

• Կատարի՛ր գործնական քերականության 7, 8 առաջադրանքները:

7. Կետերի փոխարեն տեղադրի՛ր հատկանիշ ցույց տվող տրված բառերը (ածականները)։

Լայնահուն, հորդահոս, կարկաչուն, արագավազ, սառնորակ, զուլալ, տարբեր, ամենախոր, անուշահամ, բարձր, կապույտ, մաքուր, թափանցիկ, արևոտ, հանդարտ (եղանակ), հարուստ, լեռնային, գեղատեսիլ, ամենամեծ, սքանչելի, գողտրիկ, վճիտ։

 

Գետնի վրայով լայնահուն ու արագավազ գետեր, զուլար ու կարկաչուն առվակներ են հոսում, գետնի տակից սառնորակ ու հորդահոս աղբյուրներ են բխում, և երբ նրանց ջրերը որևէ իջվածքում կատուկվում են, լիճ է գոյանում։ Իսկ որքա՜ն գեղատեսիլ լճեր կան։ Երկրագնդի ամենախոր լճի՝ Բայկալի ափերը երիզող բարձր լեռներն ասես թափանցիկ մշուշի վրա են կախված։ Ձգվում է կապույտ լիճը հարյուրավոր կիլոմետրեր, ու տեղացիները նրան ծով են անվանում։ Բայկալը անուշահամ ու վճիտ ջուր ունի։ Արևոտ ու հանդարտ եղանակին լճի հատակը տեղ-տեղ երևում է։
Մեր հանրապետությունը տարբեր լեռնային լճերով հարուստ է։ Դրանցից ամենամեծը Սևանա լիճն է, որտեղ իշխան ձուկն է բնակվում։ Դիլիջանից քիչ հեռու մի գողտրիկ լիճ կա։ Նա այնքան մաքուր ջուր ունի, որ նրան Պարզ լիճ են կոչում։

8. Հարցում արտահայտող բառերի փոխարեն համապատասխան բառեր կամ բառակապակցություններ գրելով՝ նախադասություններ ստացի՛ր։

Ու՞մ ո՞վ ինչպիսի՞ն է։
Մայրը լավ չեր հասկանում։
Ի՞նչը ինչպե՞ս ի՞նչ էր լինում։
Մոտոցիկլը դանդաղ էր գնում։

Ինչի՞ ի՞նչը ինչո՞վ ի՞նչ է եղել։
Արմանի կոճակը թելով թելած էր։

Ո՞վ ի՞նչ արեցի ինչու՞։
Արենը  սկսեց լավ  նկարել որպիսի լավ նկարիչ դառնա։

 

 

1.Հաշվեք

-(-4/7)+(-5/7)=-1/7
1/4+(-2/3)= -5/12

3/7-(-4/7)=7/7=1
-4/7+2/9=-22/63

(-1/2)x(-4/7)=4/14

(-3/5)x(-2/5)=6/25

14/5:(-2/5)=-7

-8/9:(-2/3)=4/3

2.Աճման կարգով գրե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

-2.1/5 , +6.4/7, -6.7/9, 0, +1.2/3, -11.4/5, +8.1/6, -16, +32.6/7

 -16  ,  -11.⅘ , -6.7/9, -2.⅕  , 0 , +6.4/7  +8.⅙ ,  +32. , 6/7
3.Ուղղանկյունանիստի չափումներն են՝ 5 սմ, 6 սմ, 4 սմ։ Գտե՛ք նրա մակերույթի մակերեսը և ծավալը։ 

V=6x5x4=120

S=6x5x2+6x4x2+5x4x2=60+48+40=148

4.Գտե՛ք խորանարդի մակերևույթի մակերեսը և ծավալը եթե նրա կողմը 9սմ։ 

v=9x9x9=729
S=9x9x6=81×6=486

 

5. Որոշե՛ք ուղղանկյան մակերեսը, որի չափումներն են՝

ա) a=3.2/7սմ

     b=7.1/3սմ

S=7 ⅓ x 3 2/7=22/3 x 23/7=506/21

6.Լուծե՛ք հավասարումը.

 

9⋅(7+2x)−4x=5x−84

63+18x-4x=5X-84

9X=84-63

9X=147

X=147/9

3⋅(2-x)+8⋅(5+x)=40

6-3x+40+8x=40

5x=40 -6 -40

x=-6/5

 

7.Տրված է ABC եռանկյունը։ Նրա AB կողմը 3 սմ-ով մեծ է AC կողմից, իսկ BC կողմը 2 սմ-ով մեծ է AB-ից։ Գտե՛ք ABC եռանկյան կողմերի երկարությունները, եթե նրա պարագիծը 29 սմ է։

AC = x

AB = x + 3

BC = (x + 3) + 2

x + x + 3 + x + 3 + 2 = 29

x + x + x = 29 – 3 – 3 – 2

3x = 21

x = 21 : 3

x = 7